Fidel Castro
O nieodnawialności kapitalizmu (fragment wywiadu)
Linki:Myślę, że ruch rewolucyjny, ogółem ruch progresywny, przechodzi teraz przez trudny okres. Ten fakt odzwierciedla to, co powiedziałem wcześniej: w tym momencie ideologia, reakcyjna ideologia, jest silniejsza i bardziej dominująca niż kiedykolwiek wcześniej. Lecz socjalizm jest nową rzeczą, wciąż bardzo nową rzeczą.
Dopiero niedawno pojawił się na świecie. Kapitalizm ma tysiące lat – to znaczy nie nowoczesny kapitalizm, ale prekursorzy kapitalizmu. I jest to prawdą, że w Europie Wschodniej zaistniały niepowodzenia. Związek Radziecki przechodzi przez wielkie trudności.
Ale czy powody, które zrodziły wielkie rewolucje, zniknęły ze świata? Powody, które doprowadziły do socjalizmu?
Przeciwnie – wierzę, że te powody są jeszcze bardziej obecne niż kiedykolwiek wcześniej.
Jeśli spojrzysz na statystyki, więcej ludzi dziś głoduje niż kiedykolwiek wcześniej. Jest więcej chorych, bezrobotnych i zubożonych. W naszej Ameryce Łacińskiej, która jest jednym z najbiedniejszych regionów, statystyki są uderzające – szokujące statystyki dotyczące poziomu biedy. Na świecie są cztery miliardy ludzi w biedzie, w niedorozwinięciu. Skąd się wzięło to niedorozwinięcie? Powstało z kolonializmu, z kapitalizmu, z wyzysku i grabieży naszych ludów. Te powody są bardziej obecne niż wcześniej.
Któż śmiałby twierdzić, że te problemy zostały rozwiązane? Takie twierdzenie byłoby zbyt optymistyczne.
Idee progresywne, idee socjalizmu odrodzą się silniej niż wcześniej, jak feniks z prochów, którymi jesteśmy teraz zasypani – ponieważ jakie problemy kapitalizm rozwiązał?
Nie rozwiązał żadnych problemów. Obrabował świat. Pozostawił nas z całą tą biedą. Stworzył style życia i modele konsumpcjonizmu, które są niekompatybilne z rzeczywistością. Zatruł oceany, rzeki, jeziora, morza, atmosferę i ziemię.
DOPROWADZIŁ DO OGROMNEGO MARNOWANIA ZASOBÓW.
Zawsze wspominam jeden przykład: wyobraź sobie, że każdy człowiek w Chinach posiada samochód, lub chce posiadać samochód. Każdy z 1,1 miliarda chińczyków, lub każdy z ośmiu set milionów Hindusów chciał posiadać samochód. I gdyby Afryka zrobiła to samo. I każdy z czterystu pięćdziesięciu milionów Latynosów zrobił to samo.
Jak długo starczyłoby nam ropy? Jak długo starczyłoby nam gazu? Jak długo starczyłoby nam surowców naturalnych? Co pozostałoby z warstwy ozonowej? Czy pozostałby jakiś tlen w atmosferze? Co stałoby się z dwutlenkiem węgla?
Te zjawiska, które zmieniają nasze środowisko, naszą ziemię, sprawiają, że życie na naszej planecie jest coraz trudniejsze. Jaki wzorzec postępowania kapitalizm zaoferował światu? Jaki przykład dał społeczeństwom?
Czy nie powinniśmy skupić się na bardziej racjonalnych rzeczach, jak edukacja dla całej ludzkości? Wyżywienie, zdrowie, adekwatne mieszkania i rozwój kultury? Czy możesz powiedzieć, że kapitalizm i jego ślepe prawa, jego samolubność jako fundamentalna zasada, dał nam coś, co należy naśladować? Czy pokazał nam drogę naprzód? Czy ludzkość będzie podążać dalej obecnym kursem?
Można mówić o kryzysie w socjaliźmie, lecz w kapitaliźmie jest dzisiaj jeszcze większy kryzys i nie widać jego końca.
Kapitalizm nie ma rozwiązań dla żadnych z wielkich problemów ludzkości.
Nie ma rozwiązań dla problemów ludzkich, społecznych, ani środowiskowych. Nie możemy kontynuować życia według jego ślepych praw.
Człowiek powinien mieć możliwość wyznaczać własny kurs, planować własne życie, używać ludzkich i naturalnych zasobów w racjonalny sposób, zamiast tkwić w tym szalonym wyścigu, który doprowadził nas donikąd, i który nie doprowadzi nas nigdzie indziej.
Nie rozumiem czemu ludzie mówią o schyłku. Ja kojarzę socjalizm z nowymi ideami, z postępem, z rozwojem, z możliwością projektowania własnego życia przez człowieka, z możliwością projektowania swojego społeczeństwa, z możliwością projektowania własnej przyszłości.
KAPITALIZMU NIE OFERUJE ŻADNEJ Z TYCH RZECZY.
A więc wyciągam odwrotne wnioski, pomimo niepowodzeń ruchów rewolucyjnych. Moim wnioskiem jest, że kapitalizm jest w nieodwracalnym kryzysie i nie ma żadnych rozwiązań dla problemów ludzkości.
Dodatkowe informacje
Krótki fragment wywiadu z Fidelem Castro w Guadalajara w 1991. Castro odnosi się do porażek socjalizmu, zwracając uwagę na to, że kapitalizm również nie sugeruje żadnego rozwiązania na problemy trapiące ludzkość.